ԹԱՆԳԱՐԱՆԱՅԻՆ ԿՅԱՆՔ



Գիտե՞ք որ…



 


Ավ. Իսահակյանը ֆիդայական շարժումը երգող առաջին բանաստեղծն է:

Թանգարանում ցուցադրվում են «Դրոշակ» թերթի համարներից, «Հայդուկի երգերից» շարքի ձեռագրերից և ֆիդայիների լուսանկարներից:
Դեռևս 1896 թ. նա սկսում է գրել «Հայդուկի երգերից» շարքը: Ֆիդայական այդ երգերը ստեղծվեցին պատմական իրադարձություններին զուգահեռ, որոնցում արտացոլվում և փառաբանվում էին ազգային-ազատագրական պայքարն ու այդ պայքարի քաջարի հերոսները, ժողովրդի անպարտելի ոգին, կամքն ու օրեցօր ահագնացող ցասումը:
Ցավոք, Իսահակյանը հնարավորություն չուներ այդ բանաստեղծությունները հայրենիքում տպագրելու, քանի որ ռուսական գրաքննությունն արգելում էր` իր խստության սլաքն ուղղել էր հատկապես ազգային-ազատագրական պայքարի ուղղությամբ: Այդ պատճառով էլ, 1899 թվից սկսած, այդ բանաստեղծությունները լույս էին տեսնում հայրենիքից հեռու` Ժնևում` «Դրոշակ» թերթում` «Հայ գուսան» կեղծանունով:
Ցավոք, այս շարքը երկար ժամանակ անտիպ ու անհայտ է եղել մեզանում: Սակայն 1990 թվին, Իսահակյանի թոռան` Ավիկ Իսահակյանի նախաձեռնությամբ «Հյադուկի երգեր» շարքը լույս տեսավ առանձին գրքով:

 

Հայ մեծ բանաստեղծ Ավետիք Իսահակյանի տուն-թանգարանը գտնվում է Բաղրամյան պողոտային զուգահեռ գողտրիկ ու խաղաղ Զարոբյան փողոցում: Այս տանը նա ապրել է իր կյանքի վերջին տասը տարին:
Նրա մահից հետո` 1958 թվականին, ՀՍՍՀ Մինիստրների խորհրդի մարտի 1-ի թիվ 67-Պ որոշմամբ Ավետիք Իսահակյանի հիշատակը հավերժացնելու նպատակով առանձնատունը վերածվում է տուն-թանգարանի:

Ավետիք Իսահակյանի տուն-թանգարանի խորհուրդն է պահպանել և նոր սերունդներին փոխանցել այն սուրբ մասունքները և իրեղեն վկայությունները, որոնք կապված են մեծ բանաստեղծի անվան հետ և կրում են նրա արարիչ ձեռքի դրոշմը: Այս հարկի ներքո նա ներկա չէ միայն ֆիզիկապես. Նրա լուսավոր հոգին հավետ այս տանն է, իր ժողովրդի հետ` որպես նրա երթի հավերժ ուղեկից:

Ավ. Իսահակյանի տուն-թանգարանի գործունեության ուղղություններն են` թանգարանի հավաքածուի պահպանումը, հաշվառումը, ուսումնասիրումը, ինչպես նաև մշտական ցուցադրության և ցուցահանդեսների, տարաբնույթ միջոցառումների, դասախոսությունների միջոցով հանրությանը Իսահակյանի գրական ժառանգությանը հաղորդակից դարձնելը:

   
     

Այսօր Ավետիք Իսահակյանի տուն-թանգարանը մայրաքաղաք Երևանի աչքի ընկնող մշակութային օջախներից է, ուր այցելում են հայ և օտարազգի բազմաթիվ մարդիկ: Թանգարանում մշտապես կազմակերպվում են բազմազան ու հետաքրքիր միջոցառումներ` գիտական ընթերցումներ, գրական - երաժշտական ցերեկույթներ, բանավեճեր, գրքերի շնորհանդեսներ, բաց դասեր, համերգներ, ժամանակավոր ցուցահանդեսներ, հանդիպումներ գիտության և մշակույթի անվանի մարդկանց հետ և այլն: Վերջին տարիներին ավանդույթ է դարձել Վարպետի հարկի տակ Ավ. Իսահակյանի անվան դպրոցի առաջին դասարանցիների ‹‹իսահակյանցի›› օծվելու խորհրդանշական արարողությունը, իսկ ուսումնական տարվա վերջին ավարտական դասարանների աշակերտներն այստեղ են ստանում իրենց հասունության վկայականները:
Ամեն տարի թանգարանն ակտիվորեն արձագանքում է նաև Ֆրանսիայի թանգարանների նախաձեռնությանը` մայիսին կազմակերպվող ‹‹թանգարանային գիշեր›› միջազգային ակցիային, որի շրջանակներում Ավ. Իսահակյանի տուն-թանգարանում անցկացվում են տարաբնույթ միջոցառումներ և ցուցահանդեսներ: Միջոցառումներին մասնակցում են բազմաթիվ այցելուներ` տարբեր տարիքի և զբաղմունքի տեր մարդիկ, որոնց համար սովորական օրը դառնում է տոն՝ ընդմիշտ մնալով նրանց հիշողության մեջ:

   ՌԱՎԵՆՆԱՅՈՒՄ

   Արարատի ծեր կատարին
   Դար է եկել, վայրկյանի պես,
   Ու անցել:

   Անհուն թվով կայծակների
   Սուրն է բեկվել ադամանդին,
   Ու անցել:

   Մահախուճապ սերունդների
   Աչքն է դիպել լույս գագաթին,
   Ու անցել:

   Հերթը հիմա քոնն է մի պահ.
   Դու էլ նայիր սեգ ճակատին,
   Ու անցիր...

               1926թ, հունիսի 8, Վենետիկ

Էջի սկիզբ